دربارهی مجله
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان نشریهای علمی، تخصصی و با دسترسی آزاد است که با هدف انتشار پژوهشهای اصیل و آثار علمی در زمینه ابعاد رفتاری، روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی و زمینهای سلامت روان فعالیت میکند. این نشریه بستری میانرشتهای برای پژوهشگران، روانشناسان، مشاوران، متخصصان سلامت روان، مددکاران اجتماعی، متخصصان علوم رفتاری، صاحبنظران حوزه بهداشت و سلامت عمومی، استادان و پژوهشگران حوزه آموزش و سایر متخصصانی فراهم میکند که مطالعات آنان به گسترش شناخت علمی از سلامت روان و بهزیستی در سطوح فردی، خانوادگی، اجتماعی و جامعهای کمک میکند.
رویکرد اصلی نشریه بر این دیدگاه استوار است که سلامت روان صرفاً متأثر از عوامل زیستی یا بالینی نیست، بلکه الگوهای رفتاری، روابط بینفردی، شرایط اجتماعی و اقتصادی، محیطهای فرهنگی و آموزشی، ساختار خانواده، محیط کار، نهادهای اجتماعی و شرایط کلان جامعه نیز در شکلگیری، حفظ یا تضعیف سلامت روان نقش اساسی دارند. بر همین اساس، نشریه از پژوهشهایی استقبال میکند که سلامت روان را با رویکردی جامع و با تأکید بر تعامل عوامل فردی، رفتاری و اجتماعی بررسی کنند.
مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان پذیرای پژوهشهایی با روشهای کمی، کیفی و آمیخته، مطالعات آزمایشی و نیمهآزمایشی، تحقیقات همبستگی و مشاهدهای، مطالعات روانسنجی، پژوهشهای طولی، مطالعات بالینی و جامعهمحور و سایر طرحهای پژوهشی معتبر است. مقالات پژوهشی اصیل، مقالات مروری علمی، مرورهای نظاممند، فراتحلیلها، مطالعات روششناختی، مقالات نظری و سایر آثار علمی مرتبط با اهداف نشریه میتوانند برای بررسی ارائه شوند.
نشریه برای ارزیابی مقالات از نظام داوری دوسوکور ناشناس استفاده میکند؛ به این معنا که هویت نویسندگان برای داوران و هویت داوران برای نویسندگان آشکار نمیشود. هر مقالهای که پس از بررسی اولیه برای ورود به فرایند داوری مناسب تشخیص داده شود، معمولاً برای دو یا سه داور مستقل و متخصص در زمینه موضوعی مقاله ارسال خواهد شد.
تصمیمگیری درباره مقالات بر اساس کیفیت و اصالت علمی، استحکام روششناختی، رعایت اصول اخلاق پژوهش و انتشار، ارتباط موضوع با اهداف و حوزه فعالیت نشریه و میزان سهم پژوهش در توسعه دانش موجود انجام میشود.
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان بهصورت دوماهنامه و در شش شماره در سال منتشر میشود. تمامی مقالات منتشرشده بلافاصله پس از انتشار، مطابق سیاست دسترسی آزاد نشریه، بهصورت رایگان و دائمی در اختیار خوانندگان قرار میگیرند.
اهداف و حوزههای موضوعی
هدف اصلی نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان توسعه و انتشار دانش علمی درباره عوامل رفتاری و اجتماعی مؤثر بر سلامت روان، بهزیستی روانشناختی، اختلالات روانی، پیشگیری، درمان، توانبخشی و عملکرد روانی ـ اجتماعی افراد و گروههای مختلف جامعه است. نشریه میکوشد از طریق فراهمکردن بستری برای تبادل دانش میان رشتههای مختلف، ارتباط میان فرایندهای روانشناختی و رفتاری با شرایط اجتماعی، فرهنگی، خانوادگی، آموزشی، شغلی و محیطی را روشنتر سازد.
دامنه موضوعی نشریه شامل مطالعات مرتبط با سلامت و بهزیستی روانشناختی، ارتقای سلامت روان، تعیینکنندههای رفتاری سلامت، مسائل هیجانی و رفتاری، تابآوری و راهبردهای مقابلهای، استرس و سازگاری، حمایت اجتماعی، روابط بینفردی و خانوادگی، سبک زندگی، رفتارهای مرتبط با سلامت، شخصیت و تفاوتهای فردی، عوامل خطر و محافظتکننده روانی ـ اجتماعی و پیامدهای روانشناختی شرایط اجتماعی و محیطی است.
پژوهشهای مرتبط با افسردگی، اضطراب، استرس، آشفتگی روانشناختی، تنهایی و انزوای اجتماعی، انگ اجتماعی، تنظیم هیجان، خودپنداره و هویت، کیفیت زندگی، عملکرد اجتماعی و بینفردی، مشکلات رفتاری و سایر پدیدههایی که دارای ارتباط روشن با سلامت روان باشند نیز در حوزه فعالیت نشریه قرار میگیرند. مطالعات مربوط به کودکان، نوجوانان، جوانان، بزرگسالان، سالمندان، خانوادهها، دانشجویان، کارکنان، گروههای بالینی، گروههای آسیبپذیر و جمعیت عمومی میتوانند در نشریه مورد بررسی قرار گیرند.
نشریه همچنین به مطالعات سلامت روان در محیطهای آموزشی، شغلی، خانوادگی، درمانی، اجتماعی و دیجیتال توجه دارد. موضوعاتی نظیر سلامت روان در مدارس و دانشگاهها، بهزیستی شغلی، رفتار در شبکههای اجتماعی و محیطهای دیجیتال، فناوری و سلامت روان، مداخلات روانشناختی و اجتماعی، اثربخشی مشاوره و رواندرمانی، آموزش سلامت، سواد سلامت روان، برنامههای پیشگیرانه و توانبخشی روانی ـ اجتماعی از دیگر حوزههای مرتبط با نشریه هستند.
یکی دیگر از محورهای مهم نشریه، بررسی تعیینکنندههای اجتماعی سلامت روان است. پژوهشهای مربوط به وضعیت اجتماعی ـ اقتصادی، فقر و نابرابری، مهاجرت، تبعیض، طرد اجتماعی، باورها و ارزشهای فرهنگی، تجربههای مرتبط با جنسیت، ساختارهای خانوادگی، ویژگیهای جامعه محلی، دسترسی به خدمات سلامت روان و نگرشهای اجتماعی نسبت به اختلالات روانی در این حوزه قرار میگیرند.
نشریه از مطالعات میانرشتهای در حوزههایی مانند روانشناسی، مشاوره، روانپزشکی، علوم رفتاری، جامعهشناسی، مددکاری اجتماعی، بهداشت عمومی، علوم تربیتی، پرستاری، توانبخشی، روانشناسی سلامت و سلامت جامعه استقبال میکند. مقالات ارسالی باید ارتباط علمی و مشخصی با ابعاد رفتاری یا اجتماعی سلامت روان داشته باشند.
بیانیه دسترسی آزاد
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان یک نشریه کاملاً دسترسی آزاد (Open Access) است. تمامی مقالات منتشرشده در این نشریه بلافاصله پس از انتشار، بهصورت رایگان و دائمی از طریق وبسایت نشریه در دسترس عموم قرار میگیرند.
برای مطالعه، مشاهده یا دریافت متن کامل مقالات، هیچگونه هزینه اشتراک یا حق دسترسی از خوانندگان دریافت نمیشود. این سیاست امکان دسترسی آزاد پژوهشگران، دانشجویان، متخصصان، درمانگران، سیاستگذاران، مدیران و سایر علاقهمندان را به یافتههای علمی منتشرشده فراهم میکند.
نشریه دسترسی آزاد را یکی از ابزارهای مهم برای افزایش دسترسپذیری، دیدهشدن، انتشار و تأثیرگذاری پژوهشهای علمی میداند. رفع موانع مالی دسترسی به پژوهش میتواند موجب گسترش تبادل علمی و افزایش استفاده از یافتههای پژوهشی در آموزش، پژوهش، خدمات سلامت روان و سیاستگذاری شود.
استفاده و بازنشر مقالات منتشرشده باید مطابق شرایط مجوز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) صورت گیرد.
حق مؤلف و مجوز انتشار
نویسندگانی که آثار خود را در نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان منتشر میکنند، مالکیت و حقوق کامل مؤلف نسبت به اثر خود را حفظ میکنند. انتشار مقاله در این نشریه به معنای انتقال مالکیت حق مؤلف از نویسنده به نشریه نیست.
تمامی مقالات منتشرشده تحت مجوز بینالمللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) منتشر میشوند.
بر اساس این مجوز، دیگران میتوانند محتوای مقالات را برای اهداف غیرتجاری به اشتراک بگذارند، نسخهبرداری یا بازتوزیع کنند و با رعایت شرایط مجوز از آن اقتباس نمایند؛ مشروط بر اینکه نام نویسنده یا نویسندگان اصلی بهدرستی ذکر شود و منبع انتشار اولیه اثر بهطور مناسب مورد استناد قرار گیرد. همچنین در صورت اعمال تغییرات بر محتوای اصلی، لازم است این موضوع مشخص شود.
استفاده تجاری از محتوای منتشرشده تحت این مجوز مجاز نیست، مگر آنکه مجوز جداگانه و صریحی از صاحب حق مؤلف دریافت شده باشد.
مسئولیت کسب مجوزهای لازم برای استفاده از هرگونه محتوای متعلق به اشخاص ثالث، از جمله تصاویر، جداول، ابزارهای پژوهشی، عکسها یا سایر آثار دارای حق مؤلف که در مقاله استفاده شدهاند، بر عهده نویسندگان است.
سرقت علمی
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان متعهد به رعایت استانداردهای علمی، اخلاق پژوهش و اصول اخلاق انتشار است. تمامی مقالات ارسالی باید حاصل فعالیت علمی اصیل نویسنده یا نویسندگان باشند و هرگونه استفاده از آثار، اندیشهها، دادهها یا نوشتههای دیگران باید با استناد مناسب صورت گیرد.
نشریه برای بررسی میزان همانندی و شناسایی موارد احتمالی سرقت علمی از نرمافزار iThenticate استفاده میکند. مقالات ممکن است پیش از ورود به مرحله داوری، در جریان بررسی سردبیری یا در صورت ایجاد هرگونه نگرانی درباره اصالت اثر، مورد بررسی همانندی قرار گیرند.
گزارش همانندی صرفاً بر اساس یک درصد عددی تفسیر نمیشود. وجود همانندی در بخشهایی مانند فهرست منابع، عبارات متداول روششناختی، اصطلاحات استاندارد علمی، نام سازمانها یا برخی توضیحات فنی ممکن است قابل توجیه باشد. در مقابل، حتی میزان نسبتاً محدودی از همانندی در صورتی که شامل استفاده بدون استناد از استدلالها، یافتهها، دادهها، تحلیلها یا نوشتههای اصیل دیگران باشد، میتواند تخلف علمی تلقی شود.
نویسندگان باید تمام منابع مورد استفاده را بهدرستی ذکر کنند و در صورت نقل مستقیم، ضوابط علمی نقلقول و استناد را رعایت نمایند. بازنویسی یا پارافرایز نیز باید بهصورت واقعی انجام شود و صرفاً تغییر چند واژه از متن اصلی بدون ذکر منبع قابل قبول نیست.
استفاده مجدد نامناسب از مطالب منتشرشده قبلی خود نویسنده بدون ارجاع یا اطلاعرسانی مناسب نیز ممکن است بهعنوان خودسرقت علمی یا انتشار تکراری مورد بررسی قرار گیرد.
در صورت شناسایی سرقت علمی یا همانندی ناموجه پیش از انتشار، مقاله ممکن است برای توضیح یا اصلاح به نویسنده بازگردانده شود یا، متناسب با شدت تخلف، رد شود. در صورتی که تخلف جدی پس از انتشار مقاله شناسایی شود، نشریه میتواند مطابق اصول اخلاق انتشار اقدامات مقتضی از جمله انتشار اصلاحیه، ابراز نگرانی یا بازپسگیری مقاله را در نظر گیرد.
هزینه پردازش مقاله (APC)
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان در چارچوب نظام دسترسی آزاد فعالیت میکند. بهمنظور تأمین بخشی از هزینههای مدیریت فرایند انتشار، امور فنی، آمادهسازی و انتشار آنلاین مقالات و نگهداری زیرساختهای نشریه، برای مقالاتی که پس از طی کامل مراحل ارزیابی و داوری پذیرفته میشوند، مبلغ ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان بهعنوان هزینه پردازش مقاله (Article Processing Charge – APC) دریافت میشود.
این مبلغ هزینه ارسال مقاله یا هزینه داوری نیست و نویسندگان در زمان ارسال مقاله یا صرفاً به دلیل ورود مقاله به فرایند بررسی ملزم به پرداخت آن نخواهند بود. هزینه پردازش مقاله تنها پس از پذیرش نهایی مقاله برای انتشار اعمال میشود.
پرداخت این هزینه هیچ تأثیری بر فرایند ارزیابی علمی، انتخاب داور، نتیجه داوری یا تصمیم سردبیر ندارد. پذیرش یا رد مقاله صرفاً بر اساس معیارهای علمی، روششناختی، اخلاقی و میزان انطباق مقاله با اهداف و حوزه موضوعی نشریه انجام میشود.
بنابراین، پرداخت هزینه پردازش مقاله به هیچ عنوان تضمینکننده پذیرش مقاله، تسریع فرایند داوری، دریافت نظر مثبت داوران یا انتشار مقاله نیست.
هزینه دریافتشده برای پشتیبانی از فعالیتهایی نظیر مدیریت فرایند مقالات، زیرساخت الکترونیکی نشریه، آمادهسازی و انتشار آنلاین، نگهداری وبسایت، خدمات فنی انتشار و فراهمسازی دسترسی آزاد و مستمر به محتوای علمی مورد استفاده قرار میگیرد.
فرایند داوری همتا
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان از نظام داوری همتای دوسوکور ناشناس (Double-Blind Anonymous Peer Review) استفاده میکند. در این نظام، هویت نویسندگان برای داوران و هویت داوران برای نویسندگان ناشناس باقی میماند. هدف از این شیوه، کاهش احتمال تأثیر عوامل شخصی، سازمانی، جغرافیایی یا حرفهای بر ارزیابی علمی مقاله و کمک به حفظ استقلال و بیطرفی داوری است.
پس از ثبت مقاله، ابتدا ارزیابی اولیه سردبیری انجام میشود. در این مرحله، انطباق مقاله با اهداف و حوزه موضوعی نشریه، رعایت دستورالعملهای نگارشی و ساختاری، کیفیت اولیه علمی و روششناختی، اصالت موضوع، ملاحظات اخلاق پژوهش و کیفیت ارائه مقاله بررسی خواهد شد. کنترل همانندی با استفاده از iThenticate نیز میتواند در این مرحله انجام شود.
مقالاتی که خارج از حوزه فعالیت نشریه باشند، حداقل استانداردهای علمی یا اخلاقی را رعایت نکرده باشند یا از نظر ساختار و کیفیت اولیه برای ورود به فرایند داوری مناسب تشخیص داده نشوند، ممکن است در مرحله بررسی اولیه رد شوند.
مقالات واجد شرایط برای دو یا سه داور مستقل و متخصص در حوزه موضوعی یا روششناختی مرتبط ارسال میشوند. داوران موظفاند مقاله را بهصورت عینی، علمی، محرمانه و سازنده ارزیابی کنند.
در فرایند داوری، موضوعاتی مانند اصالت و اهمیت مسئله پژوهش، کیفیت مبانی نظری و مرور پیشینه، تناسب روش تحقیق، روش نمونهگیری، ابزارهای اندازهگیری، اعتبار تحلیلهای آماری یا کیفی، شیوه گزارش یافتهها، استنباط و تفسیر نتایج، ارتباط نتیجهگیریها با دادههای پژوهش، رعایت اصول اخلاقی و سهم علمی مقاله در توسعه دانش موجود مورد توجه قرار میگیرد.
پس از دریافت گزارش داوران، سردبیر با توجه به مجموعه ارزیابیهای انجامشده درباره مقاله تصمیمگیری میکند. تصمیم ممکن است شامل پذیرش، درخواست اصلاحات یا رد مقاله باشد. در صورت درخواست اصلاح، نویسندگان باید دیدگاهها و پیشنهادهای داوران و سردبیر را بهدقت بررسی کرده و تغییرات لازم را در مقاله اعمال کنند. همچنین لازم است پاسخ مناسبی درباره نحوه اعمال اصلاحات یا دلایل علمی عدم اعمال برخی پیشنهادها ارائه شود.
نسخه اصلاحشده، متناسب با ماهیت و میزان تغییرات، ممکن است مجدداً برای داوران قبلی ارسال شود یا توسط سردبیر مورد ارزیابی قرار گیرد. در صورت نیاز، بیش از یک دور اصلاح و داوری انجام خواهد شد.
نظرات داوران ماهیت مشورتی دارند و تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد مقاله بر عهده سردبیر یا مرجع مسئول علمی نشریه است. این تصمیم با در نظر گرفتن گزارش داوران، کیفیت علمی و روششناختی مقاله، رعایت الزامات اخلاقی و میزان تناسب اثر با اهداف نشریه اتخاذ میشود.
تمامی اطلاعات و مستندات مرتبط با داوری محرمانه تلقی میشوند. داوران نباید اطلاعات منتشرنشده موجود در مقالات را افشا، تکثیر یا برای منافع شخصی، علمی یا حرفهای خود استفاده کنند. در صورت وجود هرگونه تعارض منافع که بتواند بر استقلال داوری تأثیر بگذارد، داور باید آن را اعلام کرده و در صورت لزوم از انجام داوری خودداری کند.
سیاستهای آرشیو و مخازن علمی
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان از حفظ، دسترسپذیری و انتشار پایدار محتوای علمی حمایت میکند. وبسایت رسمی نشریه بهعنوان بستر اصلی نگهداری و دسترسی به مقالات منتشرشده عمل میکند و نسخه نهایی مقالات به همراه اطلاعات کتابشناختی و مشخصات انتشار از طریق این سامانه در دسترس خواهد بود.
نشریه همچنین از خودآرشیوی (Self-Archiving) آثار توسط نویسندگان حمایت میکند. از آنجا که نویسندگان حقوق مؤلف آثار خود را حفظ میکنند و مقالات تحت مجوز CC BY-NC 4.0 منتشر میشوند، نویسندگان میتوانند نسخههای مقالات خود را با رعایت شرایط این مجوز در مخازن علمی معتبر قرار دهند.
نویسندگان میتوانند آثار منتشرشده خود را در مخازن سازمانی دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی، مخازن تخصصی علمی، صفحات دانشگاهی یا شخصی حرفهای و سایر سامانههای علمی غیرتجاری مجاز آرشیو و منتشر کنند. استفاده از نسخه نهایی منتشرشده مقاله، در صورتی که مقررات مخزن مقصد اجازه دهد، مجاز است.
هنگام خودآرشیوی نسخه منتشرشده، لازم است اطلاعات کامل انتشار اولیه مقاله در نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان حفظ شود. عنوان مقاله، نام نویسندگان، نام نشریه، اطلاعات انتشار و در صورت وجود، شناسه دیجیتال مقاله (DOI) یا پیوند دائمی آن باید بهدرستی ذکر شود.
نسخه آرشیوشده نباید به شکلی منتشر شود که منبع اصلی انتشار مقاله را مخفی یا تحریف کند. استفاده و بازنشر آن نیز باید مطابق شرایط مجوز CC BY-NC 4.0 و بهویژه الزامات مربوط به ذکر منبع و استفاده غیرتجاری باشد.
ترکیب انتشار آزاد در وبسایت رسمی نشریه و امکان خودآرشیوی توسط نویسندگان با هدف افزایش ماندگاری، قابلیت کشف، دسترسپذیری و استفاده علمی از پژوهشهای منتشرشده در نشریه دنبال میشود.
