فرایند داوری همتا
نشریه مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان از نظام داوری همتای دوسوکور ناشناس (Double-Blind Anonymous Peer Review) استفاده میکند. در این نظام، هویت نویسندگان برای داوران و هویت داوران برای نویسندگان ناشناس باقی میماند. هدف از این شیوه، کاهش احتمال تأثیر عوامل شخصی، سازمانی، جغرافیایی یا حرفهای بر ارزیابی علمی مقاله و کمک به حفظ استقلال و بیطرفی داوری است.
پس از ثبت مقاله، ابتدا ارزیابی اولیه سردبیری انجام میشود. در این مرحله، انطباق مقاله با اهداف و حوزه موضوعی نشریه، رعایت دستورالعملهای نگارشی و ساختاری، کیفیت اولیه علمی و روششناختی، اصالت موضوع، ملاحظات اخلاق پژوهش و کیفیت ارائه مقاله بررسی خواهد شد. کنترل همانندی با استفاده از iThenticate نیز میتواند در این مرحله انجام شود.
مقالاتی که خارج از حوزه فعالیت نشریه باشند، حداقل استانداردهای علمی یا اخلاقی را رعایت نکرده باشند یا از نظر ساختار و کیفیت اولیه برای ورود به فرایند داوری مناسب تشخیص داده نشوند، ممکن است در مرحله بررسی اولیه رد شوند.
مقالات واجد شرایط برای دو یا سه داور مستقل و متخصص در حوزه موضوعی یا روششناختی مرتبط ارسال میشوند. داوران موظفاند مقاله را بهصورت عینی، علمی، محرمانه و سازنده ارزیابی کنند.
در فرایند داوری، موضوعاتی مانند اصالت و اهمیت مسئله پژوهش، کیفیت مبانی نظری و مرور پیشینه، تناسب روش تحقیق، روش نمونهگیری، ابزارهای اندازهگیری، اعتبار تحلیلهای آماری یا کیفی، شیوه گزارش یافتهها، استنباط و تفسیر نتایج، ارتباط نتیجهگیریها با دادههای پژوهش، رعایت اصول اخلاقی و سهم علمی مقاله در توسعه دانش موجود مورد توجه قرار میگیرد.
پس از دریافت گزارش داوران، سردبیر با توجه به مجموعه ارزیابیهای انجامشده درباره مقاله تصمیمگیری میکند. تصمیم ممکن است شامل پذیرش، درخواست اصلاحات یا رد مقاله باشد. در صورت درخواست اصلاح، نویسندگان باید دیدگاهها و پیشنهادهای داوران و سردبیر را بهدقت بررسی کرده و تغییرات لازم را در مقاله اعمال کنند. همچنین لازم است پاسخ مناسبی درباره نحوه اعمال اصلاحات یا دلایل علمی عدم اعمال برخی پیشنهادها ارائه شود.
نسخه اصلاحشده، متناسب با ماهیت و میزان تغییرات، ممکن است مجدداً برای داوران قبلی ارسال شود یا توسط سردبیر مورد ارزیابی قرار گیرد. در صورت نیاز، بیش از یک دور اصلاح و داوری انجام خواهد شد.
نظرات داوران ماهیت مشورتی دارند و تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد مقاله بر عهده سردبیر یا مرجع مسئول علمی نشریه است. این تصمیم با در نظر گرفتن گزارش داوران، کیفیت علمی و روششناختی مقاله، رعایت الزامات اخلاقی و میزان تناسب اثر با اهداف نشریه اتخاذ میشود.
تمامی اطلاعات و مستندات مرتبط با داوری محرمانه تلقی میشوند. داوران نباید اطلاعات منتشرنشده موجود در مقالات را افشا، تکثیر یا برای منافع شخصی، علمی یا حرفهای خود استفاده کنند. در صورت وجود هرگونه تعارض منافع که بتواند بر استقلال داوری تأثیر بگذارد، داور باید آن را اعلام کرده و در صورت لزوم از انجام داوری خودداری کند.
