مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان 2 پیاپی 8 1405 04 01 The Impact of Health-Oriented Leadership on Employees’ Psychological Well-Being: The Mediating Role of Psychological Safety تأثیر رهبری سلامت‌محور بر بهزیستی روانی کارکنان: نقش میانجی امنیت روان‌شناختی 99 118 FA نرگس صادقی گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article <p>This study aimed to explain how health-oriented leadership affects employees’ psychological well-being and to identify the mediating role of psychological safety in this process. This qualitative study employed an inductive thematic analysis approach. The participants were 22 employees working in public and private organizations in Tehran, Iran, who were selected through purposive maximum-variation sampling. Eligibility criteria included at least two years of work experience, a minimum of one year of collaboration with the current direct supervisor, and willingness to describe experiences related to leadership, psychological health, and workplace relationships. Data were collected exclusively through individual semi-structured interviews lasting between 45 and 75 minutes. Sampling continued until theoretical saturation was achieved. No substantively new theme emerged after the twentieth interview, and two additional interviews were conducted to confirm saturation. The interviews were transcribed verbatim, imported into NVivo 14, and analyzed through familiarization, initial coding, theme construction, theme review, definition, and naming. Member reflection, peer review, an audit trail, reflexive documentation, and thick contextual description were used to strengthen trustworthiness. Four main categories emerged from the data: “observable health-oriented care,” “psychological safety as a relational bridge,” “restoration of psychological resources and well-being,” and “facilitating or inhibiting contextual conditions.” Participants reported that genuine managerial attention to workload, nonjudgmental listening, confidentiality, tolerance of mistakes, fair treatment, and respect for work–life boundaries increased their psychological safety. This sense of safety enabled employees to express concerns, ask for assistance, disclose limitations, and behave authentically without anticipating humiliation or retaliation. Psychological safety subsequently promoted well-being by reducing anticipatory anxiety, strengthening perceived worth, restoring emotional energy, improving interpersonal relationships, and enhancing meaningfulness at work. Conversely, symbolic care, inconsistent managerial behavior, favoritism, excessive workload, and punitive organizational practices interrupted this process. Health-oriented leadership appeared to influence employee well-being not only through direct health-supportive actions but also by communicating interpersonal signals of respect, acceptance, and protection from punishment. Psychological safety functioned as the principal experiential mechanism connecting leadership behavior to psychological well-being. Organizations should therefore integrate health-oriented leadership development with nonpunitive communication systems, realistic workload management, confidential support procedures, and organizational policies that visibly prioritize employee psychological health.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تبیین چگونگی تأثیر رهبری سلامت‌محور بر بهزیستی روانی کارکنان و شناسایی نقش میانجی امنیت روان‌شناختی در این فرایند بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل مضمون استقرایی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 22 نفر از کارکنان سازمان‌های دولتی و خصوصی شهر تهران بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شدند. معیارهای ورود شامل داشتن حداقل دو سال سابقه کار، دست‌کم یک سال تجربه همکاری با مدیر مستقیم فعلی و تمایل به بیان تجربه‌های مرتبط با رهبری، سلامت روان و روابط کاری بود. داده‌ها صرفاً از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری شدند. مصاحبه‌ها بین 45 تا 75 دقیقه به طول انجامیدند و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ به‌گونه‌ای که پس از مصاحبه بیستم مضمون جدیدی استخراج نشد و دو مصاحبه بعدی برای اطمینان از اشباع انجام گرفت. متن مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی کامل، با استفاده از نرم‌افزار NVivo 14 کدگذاری و بر اساس مراحل آشنایی با داده‌ها، تولید کدهای اولیه، تشکیل مضامین، بازبینی، تعریف و نام‌گذاری مضامین تحلیل شد. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی همکار پژوهشی، ثبت مسیر تصمیم‌گیری و توصیف غنی زمینه استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مقوله اصلی منجر شد: «مراقبت سلامت‌محور قابل‌مشاهده»، «امنیت روان‌شناختی به‌مثابه پل رابطه‌ای»، «بازسازی منابع روانی و تجربه بهزیستی» و «شرایط زمینه‌ای تقویت‌کننده یا تضعیف‌کننده». مشارکت‌کنندگان بیان کردند که توجه واقعی مدیر به حجم کار، شنیدن بدون قضاوت، حفظ محرمانگی، پذیرش خطا و حمایت از مرزهای کار و زندگی، احساس امنیت آنان را افزایش می‌دهد. این امنیت، امکان بیان نگرانی‌ها، درخواست کمک و حضور اصیل در محیط کار را فراهم می‌کرد و از طریق کاهش اضطراب، افزایش احساس ارزشمندی، بازیابی انرژی روانی، تقویت معنا در کار و بهبود روابط، بهزیستی روانی را ارتقا می‌داد. در مقابل، مراقبت نمایشی، بی‌ثباتی رفتاری مدیر، تبعیض و فشار ساختاری شدید، این مسیر را مختل می‌کردند. یافته‌ها نشان داد رهبری سلامت‌محور تنها از طریق اقدامات مستقیم مرتبط با سلامت بر کارکنان اثر نمی‌گذارد، بلکه ابتدا نشانه‌هایی درباره پذیرش‌پذیری، احترام و نبود مجازات بین‌فردی ایجاد می‌کند و از این طریق امنیت روان‌شناختی را شکل می‌دهد. امنیت روان‌شناختی در روایت مشارکت‌کنندگان حلقه اتصال میان رفتار مدیر و بهزیستی روانی بود. بنابراین، ارتقای بهزیستی کارکنان مستلزم ترکیب آموزش رفتارهای سلامت‌محور به مدیران با ایجاد سیاست‌های سازمانی حمایت‌کننده، نظام گزارش‌دهی غیرتنبیهی، مدیریت منطقی بار کاری و حفاظت واقعی از سلامت روان است</p> https://jbssmh.com/index.php/jbssmh/article/download/57/51