مطالعات رفتاری و اجتماعی در سلامت روان 1 پیاپی 6 1404 12 01 A Predictive Model of University Students’ Anxiety and Depression Based on Loneliness, University Belonging, and Social Support مدل پیش‌بینی اضطراب و افسردگی دانشجویان بر اساس تنهایی، تعلق دانشگاهی و حمایت اجتماعی 101 121 FA فاطمه رحیمی گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران سینا مرادی گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article <p>This study aimed to develop a conceptual model explaining university students’ anxiety and depression based on their experiences of loneliness, university belonging, and social support. This qualitative study was conducted using a grounded theory approach. The participants were 22 students aged 18–29 years who were studying at universities in Tehran, Iran. Initial purposive sampling was followed by theoretical sampling to achieve maximum variation in gender, academic level, type of university, and living arrangement. Eligibility criteria included completion of at least two academic semesters, experiencing persistent worry or depressed mood during the previous six months, and willingness to discuss personal and academic experiences. Data were collected exclusively through individual semi-structured interviews lasting between 45 and 75 minutes. Conceptual saturation was reached after the twentieth interview, and two additional interviews were conducted to confirm saturation. Interviews were transcribed verbatim and analyzed through constant comparison, open coding, axial coding, and selective coding. NVivo software was used to organize transcripts, codes, categories, analytic memos, and relationships among concepts. Five main categories were identified: perceived relational disconnection and loneliness, erosion of university belonging, inadequate and conditional social support, the reciprocal cycle of anxiety, depression, and withdrawal, and reconstruction of protective social bonds. Loneliness was associated with emotional distress when students experienced invisibility, superficial relationships, fear of negative judgment, insufficient support, and limited meaningful participation in university life. Anxiety frequently began with concerns about rejection, academic failure, and an uncertain future. Avoidance and rumination subsequently reduced access to social support and intensified depressed mood, fatigue, hopelessness, and disengagement. Conversely, having at least one trustworthy relationship, receiving recognition from faculty members, participating in peer groups, and accessing nonjudgmental support disrupted this cycle. Anxiety and depression among university students appear to develop within a relational and institutional system rather than solely from individual vulnerability. In the proposed conceptual model, loneliness functions as a proximal risk mechanism, weak university belonging constitutes an aggravating context, and effective social support moderates the psychological effects of academic and interpersonal stressors. Universities should therefore combine accessible counseling services with peer-support programs, inclusive academic environments, responsive faculty–student relationships, and early identification of socially disconnected students.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تدوین یک مدل مفهومی برای تبیین اضطراب و افسردگی دانشجویان بر اساس تجربه تنهایی، میزان تعلق به دانشگاه و کیفیت حمایت اجتماعی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۲ دانشجوی ۱۸ تا ۲۹ ساله مشغول به تحصیل در دانشگاه‌های شهر تهران بودند که به‌صورت هدفمند و سپس نظری انتخاب شدند. معیار ورود، داشتن حداقل دو نیمسال سابقه تحصیل، تجربه نگرانی یا خلق افسرده پایدار در شش ماه گذشته و تمایل به بیان تجربه‌های فردی و دانشگاهی بود. داده‌ها تنها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انفرادی با مدت ۴۵ تا ۷۵ دقیقه گردآوری شدند. اشباع مفهومی در مصاحبه بیستم حاصل شد و دو مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از اشباع انجام گرفت. مصاحبه‌ها به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی و با استفاده از مقایسه مستمر، کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. سازمان‌دهی داده‌ها با نرم‌افزار NVivo انجام شد. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی شامل «گسست ارتباطی و تنهایی ادراک‌شده»، «فرسایش تعلق دانشگاهی»، «حمایت اجتماعی ناکافی و مشروط»، «چرخه متقابل اضطراب، افسردگی و کناره‌گیری» و «بازسازی پیوندهای محافظت‌کننده» منجر شد. یافته‌ها نشان دادند تنهایی زمانی به اضطراب و افسردگی منتهی می‌شود که با احساس دیده‌نشدن در محیط دانشگاه، روابط سطحی، ترس از قضاوت، نبود حمایت متناسب با نیاز و کاهش مشارکت اجتماعی همراه باشد. اضطراب با نگرانی درباره طردشدن، شکست تحصیلی و آینده آغاز می‌شد و از طریق اجتناب اجتماعی و نشخوار فکری، دسترسی دانشجو به حمایت و احساس تعلق را کاهش می‌داد. در مقابل، وجود حتی یک رابطه قابل‌اعتماد، تجربه پذیرش از سوی استادان و همسالان و مشارکت معنادار دانشگاهی نقش محافظت‌کننده داشت. اضطراب و افسردگی دانشجویان را نمی‌توان صرفاً پیامد ضعف‌های فردی دانست، بلکه این مشکلات در شبکه‌ای از روابط اجتماعی، تجربه‌های دانشگاهی و ارزیابی دانشجو از در دسترس بودن حمایت شکل می‌گیرند. مدل پیشنهادی نشان می‌دهد تنهایی عامل خطر نزدیک، ضعف تعلق دانشگاهی بستر تشدیدکننده و حمایت اجتماعی عامل تعدیل‌کننده رابطه میان فشارهای دانشجویی و مشکلات هیجانی است. بر این اساس، مداخلات دانشگاهی باید علاوه بر ارائه خدمات مشاوره‌ای، بر تقویت روابط همسالان، افزایش پاسخ‌گویی استادان، ایجاد فرصت مشارکت و شناسایی زودهنگام دانشجویان منزوی تمرکز کنند.</p> https://jbssmh.com/index.php/jbssmh/article/download/49/40